افسردگی دوران بارداری و ارتباط آن با ساختار نابهنجار مغز کودک

بر اساس جدیدترین مطالعات منتشر شده در روانپزشکی بیولوژیکی، نشانه های افسردگی در زنان در حین و پس از بارداری با کاهش ضخامت کرتکس (لایه بیرونی مغز و مسئول تفکر و رفتار پیچیده) در کودکان سنین پیش دبستانی ارتباط دارد. یافته ها نشان می دهند که خلق مادران ممکن است بر رشد مغز کودکان در مراحل مهم زندگی تأثیرگذار باشد.

بر اساس نظر جان کریستال، سردبیر ژورنال روانپزشکی بیولوژیکی: “مادران عموماً حاضرند هر کاری انجام دهند تا شانس زاد و ولد را به عنوان بهترین فرصت برای موفقیت در زندگی داشته باشند.”.این مطالعه جدید اکنون نشان می دهد کار دیگری که ممکن است قادر به انجام دادن آن باشند، اطمینان یافتن از بهبودی افسردگی شان می باشد. هجده درصد از زنانی که دارای افسردگی حین بارداری و هم تحت مراقبت های پزشکی در اندکی قبل و پس از زایمان و هم افسردگی پس از زایمان می باشند، پیامدهایی منفی در کودکانشان خواهند داشت.

این مطالعه انجام شده جدید توسط کاترین لبیبل از دانشگاه گالگرای آلبرتا، اولین گزارش در زمینۀ ارتباط افسردگی مادران و نابهنجاری ساختار مغزفرزندان در دوران کودکی است. محققان 52 زن مشکوک به علایم افسردگی در هر سه دوره ازبارداری و چند ماه پس از تولد کودک را غربال کردند. از میان زنان قرار گرفته در طیف و مشکوک به علایم، برخی یا بدون هیچ گونه علایمی و یا دارای علائم ناچیزی و برخی دیگر تمام معیارهای غربال گری را داشتند. محققان در 5/2ماهگی کودکان برای سنجش ساختار مغزی آنها، از MRI استفاده کردند.

زنان دارای علایم افسردگی بیشتر امکان داشت که کودکانی دارای نواحی گیجگاهی و قدامی نازک تر به عنوان مناطق قشری مسئول در فعالیت های بازداری و کنترل توجه داشته باشند. همچنین، محققان دریافتند که بین علائم استرس زا و مادۀ سفید غیرطبیعی در ناحیه قدامی و مجراهای فیبری متصل کننده مناطق مذکور با دیگر نواحی مغز ارتباط وجود دارد. اما، این همبستگی تنها هنگامی یافت شدند که نشانه های افسردگی در سه ماهه دوم و پس از زایمان داده بودند که نشان می دهد این دوره ها، مواقع بسیار حیاتی برای رشد مغز کودک می باشند.

یکی از جنبه های نرمال رشد مغز طی سال های کودکی اولیه، ضخامت قشری است؛ همانطور که لیبل اذعان دارد؛ یافته ها نشان می دهند مغز کودکانی که مادرانشان دارای علائم افسردگی بیشتری هستند ممکن است زودتر از موعد مقرر رشد کند.

نابهنجاری های موجود ساختار مغز در طی دوره های مهم رشد اغلب با پیامدهایی منفی مانند اختلالات یادگیری و اختلالات رفتاری ارتباط داشته است. همچنین، نابهنجاری های ساختار مغز مشخص شده در این مطالعه منعکس کننده نابهنجاری های یافت شده در کودکان مبتلا به افسردگی یا مستعد ابتلاء می باشد ؛ ضمن اینکه نشان می دهد این تغییرات ممکن است به دلیل آن باشد که فرزندان مادران مبتلا به افسردگی قبل و پس از زایمان در مراحل بعدی زندگی شان در ابتلاء به افسردگی آسیب پذیرتر هستند.

اگرچه، مکانیسم زیربنایی این ارتباط مشخص نیست اما، یافته های آن ممکن است حاوی کاربردهایی برای کاهش خطرهای رشد غیرعادی مغز در کودکان داشته باشد. براساس نظر لیبل، یافته های این مطالعه برای برجسته کردن اهمیت نظارت و حمایت سلامت روانی مادران نه تنها در دوران پس از زایمان بلکه در دوران بارداری مهم می باشد.

مطالب مرتبط: تاثیر افسردگی مادر بر کاهش همدلی در کودک درمان افسردگی افسردگی و نوروفیدبک